VERSLAG VAN DE ACTIVITEITEN VAN RORAVOLERE
IN DE PERIODE 2e HELFT 2006 - 1e HELFT 2009

Eerder verschenen ‘jaarverslagen’ – d.w.z. verslag van de activiteiten – over de periode 2002-2003 en over de periode 2004, 2005 en de eerste helft van 2006. Daarbij waren gevoegd het financieel verslag over 2003 en het financieel verslag over 2005 met begroting voor het seizoen 2006-2007. In deze bijdrage treft u aan het verslag van de activiteiten in de periode tweede helft 2006 t/m de eerste helft van 2009 en het financieel verslag over 2008 en de begroting voor 2009.


RORAVOLERE……

Roravolere, de Rotterdamse Raad voor Levensbeschouwingen en Religies, bevordert religieuze en levensbeschouwelijke ontmoetingen door onder meer het organiseren van openbare gesprekken en symposia, en volgt, reflecteert en reageert eventueel op maatschappelijke ontwikkelingen op het gebied van levensbeschouwing en religie.
Najaar 1999 heeft een aantal mensen het initiatief genomen tot oprichting van deze raad en is men begonnen met onderling gesprek en het leggen van contacten.
Najaar 2001 is het initiatief omgezet in een stichting en was er een eerste ‘naar buiten tredende activiteit’: het oprichtings-symposium op maandag 12 november 2001 in de Pauluskerk aan de Mauristweg. Het thema van dit symposium was: “De tolerantie voorbij?!” met als ondertitel: een pleidooi voor ontmoeting en dialoog in een veelkleurige samenleving. Inleiders op dit symposium waren prof. Henk Vroom (‘De tolerantie voorbij? Kansen en uitdagingen’)“ en wethouder Herman Meijer (‘Rotterdam en de tolerantie; waar gaat het goed? Waar gaat het mis?’). Daarop volgende een forumgesprek met deelnemers aan Roravolere vanuit verschillende religies.
De raad ging voort met onderling gesprek en het houden van ‘Openbare Gesprekken’ over diverse onderwerpen. Met wethouder Sjaak van der Tak was er in 2003 een briefwisseling over het COS-onderzoek naar de maatschappelijke activiteiten van de Rotterdamse moskeeën. Daarin naam de raad het standpunt in, “dat elke geloofsgemeenschap en zelfs ieder individu in religieus opzicht geheel vrij is al of niet te participeren in maatschappelijke activiteiten.” Dit contact mondde uit in een speech van de wethouder op de Ontmoetingsdag van leden van lokale Raden van Levensbeschouwing en Religie, op 17 juni 2004 in Amsterdam.
Op maandag 10 november 2003 werd het tweede symposium van Roravolere gehouden, eveneens in de Pauluskerk, met als thema: ‘Rotterdam, een cultuur van verschil!’. Na de opening door wethouder Lucas Bolsius hielden drie mensen elk een kort persoonlijk verhaal: Heleen Pott (humaniste met een calvinistisch verleden en hoogleraar), Herman Meijer (hervormd en politiek actief) en Abdulwahid van Bommel (moslim na een zoektocht langs verschillende levensbeschouwelijke invloeden en geestelijk verzorger). In gesprek met de zaal en in workshops werd de zoektocht naar verschillen en overeenkomsten voortgezet. Het symposium telde zo’n 65 deelnemers en werd als zeer geslaagd ervaren.
Ook in de jaren 2004-2006 werden de vergaderingen (maandelijks plenair!) en de ‘Openbare Gesprekken’ voortgezet. Roravolere nam in die periode ook, vanuit het Dagelijks Bestuur, deel aan de ‘kopgroep Islam & Integratie’, een initiatief van de Gemeente Rotterdam, met wethouder Leen Geluk als voorzitter. Met het aantreden van het nieuwe College van B&W in 2006 is dit initiatief beëindigd. Januari 2006 werd, in de aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen, een zeer bijzonder ‘Openbaar Gesprek’ gehouden in de Laurenskerk, met deelname van alle fractievoorzitters (of hun vervangers) van de gemeenteraad. Juist in deze ruimte was het bijzonder te debatteren over de verhouding van ‘kerk en staat’! Vermeldenswaard is ook het ‘Spiritueel Festival’, dat mede op initiatief van Roravolere op zaterdag 8 april 2006 in de Centrale Bibliotheek (onder grote belangstelling) werd gehouden, met daarmee verbonden een aantal activiteiten in de bibliotheken in Rotterdam in de maanden april en mei.
In 2005-2006 is ook een poging ondernomen om Roravolere ook als ‘raad’ meer vorm te geven. Van een ‘Rotterdamse Raad voor Levensbeschouwingen en Religies’ kun je van tijd tot tijd een ‘gevraagd of ongevraagd advies’ verwachten aangaande zaken die zich in de samenleving aandienen op het gebied van religie en levensbeschouwing. Daartoe werd, om het informele en spontane karakter van de vergaderingen niet aan te tasten, in het najaar van 2005 een ‘adviescollege’ in het leven geroepen, met deelnemers vanuit verschillende stromingen (maar niet als ‘afgevaardigden’), aangevuld met de voorzitter en de secretaris van Roravolere. De eerste (en teven laatste) ‘daad’ via dit college was het doen uitgaan van een persbericht, februari 2006, met het oog op de gemeenteraadsverkiezingen van 7 maart 2006. Blijkbaar is het ‘raadsaspect’ niet goed te combineren met het karakter van Roravolere, zoals zich dat in de loop der jaren heeft ontwikkeld.

Door de oprichting van het Platform L&R heeft Roravolere zich beraden op haar activiteiten en besloten zich vooral te richten op twee activiteiten nl. het organiseren van maandelijkse kleurrijke gesprekken en een jaarlijks symposium. Dit heeft ook geleid tot een nieuwe flyertekst over Roravolere:

Wat is Roravolere?
Roravolere is een raad waarin mensen deelnemen vanuit verschillende achtergronden en overtuigingen, waaronder christenen, joden, moslims, hindoes, boeddhisten en humanisten. Roravolere wil de dialoog tussen al die levensbeschouwelijke en religieuze stromingen in de Rotterdamse samenleving bevorderen.

Wat doet Roravolere?
Roravolere organiseert onder meer kleurrijke gesprekken en een jaarlijks symposium.
Een kleurrijk gesprek is gericht op een verbindend onderwerp van religieuze en/of levensbeschouwelijke aard. De vorm staat in principe vrij, maar bij voorkeur zijn er twee of drie sprekers die vanuit een zekere visie een inleiding houden met aansluitend een gesprek met de zaal.

Waarom Roravolere?
Roravolere is opgericht omdat wij leven in een multiculturele en multireligieuze stad, waar alle religieuze en levensbeschouwelijke groeperingen op zichzelf genomen een minderheid zijn; elke groep met zijn eigen idealen en zijn eigen doelstellingen. Dikwijls stonden deze groeperingen tegenover elkaar of leefden - in het beste geval - langs elkaar heen. Steeds vaker ontdekken wij dat deze onverschilligheid in strijd is met de hooggestemde idealen van elke groep afzonderlijk. Meer dan ooit is er behoefte aan levensbeschouwelijke en religieuze ontmoeting en samenwerking.


VERSLAG VAN 2e HELFT 2006 – 1e HELFT 2009

Op 14 september 2006 werd, vanuit het dagelijks Bestuur, actief deelgenomen aan de opening van het ‘Ramadan Festival’ 2006 in het Maritiem Museum in Rotterdam, met o.m. minister Maria van der Hoeven als gast. Zo ook aan de ‘Nationale Iftar / Dialoogbijeenkomst’ op 10 oktober 2006 in de Burgerzaal van het stadhuis, nu met o.m. minister Rita Verdonk als gast.
In het seizoen 2006-2007 werd, onder leiding van Taco Noorman en Gerard Burger, in de ‘Kubus’ bij de Laurenskerk de lees- en gesprekskring ‘De Grote Transformatie’ (boek van Karin Armstrong) gehouden.
Op 29 september 2006 werd in een gezamenlijke brief van Roravolere, SPIOR en Covent der Kerken een brief geschreven aan het College van B&W, met het verzoek om een gesprek over “mogelijkheden om personen en instanties op het gebied van levensbeschouwing en zingeving te betrekken bij het versterken van de sociale cohesie in de stad.”
Op woensdag 15 november 2006 werd, nu in de Grote of Sint-Laurenskerk, weer door Roravolere een symposium gehouden, met als titel: ‘Integratie uit de gratie?’ Dit keer was de ondertitel: ‘Rotterdam, Cultuur van Verbondenheid!’. Sprekers waren: prof. Anton Zijderveld (hoogleraar Erasmus Universiteit), ds. Katinka Broos (predikant oude wijkenpastoraat Rotterdam) en dhr. Ibrahim Spalburg (directeur SPIOR). De opening werd verricht door wethouder Dominic Schrijer. Het verslag is in de vorm van een brochure en op dvd verschenen. Het aantal deelnemers was ruim 100.
Op zaterdag 28 april 2007 werd het tweede ‘Spiritueel Festival’ in de Centrale Bibliotheek gehouden, ook deze keer gekoppeld met activiteiten in de Rotterdamse bibliotheken gedurende de maanden april en mei.
Voorjaar 2007 is er veel (vooral email-) correspondentie geweest en zijn er enkele informele gesprekken geweest over de oprichting van een platform van religieuze en levensbeschouwelijke organisaties in Rotterdam. Dit initiatief werd ondermeer getrokken door dhr. Simon Cohen, voorzitter van het Covent der Kerken in Rotterdam en ook deelnemer bij Roravolere. Daarin kwam naar voren, dat het platform niet in de plaats van maar naast Roravolere een plaats kan vinden. Roravolere is meer gericht op het organiseren van ontmoetingen en gesprekken (in de wandelgangen wel het ‘sociëteitsmodel’ genoemd), terwijl het platform meer als officieel forum kan dienen, ook in het contact met de overheid. Ook in de bestuursvergaderingen en de plenaire vergaderingen van Roravolere zijn deze zaken grondig besproken.
Inmiddels veranderde de structuur in de organisatie van Roravolere enigszins: het dagelijks Bestuur werd meer ‘bestuur’, met de plenaire vergaderingen meer als ‘klankbord’. Wel werden de planaire vergaderingen nog twee-maandelijks gehouden, met aan het eind van het seizoen een ‘jaarvergadering’. Daarbij werd er (zo mogelijk) kort huishoudelijk vergaderd, met na de pauze het ‘tweede deel’ met inleiding en gesprek over een thema. Zo was op 17 januari 2007 ds. Piet van Veldhuizen te gast naar aanleiding van zijn vertaling van het boek van Jonathan Sacks:‘The Dignity of Differce’, in het Nederlands: ‘Leven met verschil’ (uitg. Meinema, 2005) en hield onze deelnemer Gerar Burger op 20 juni een inleiding over het in 2006 verschenen rapport van de Wetenschappelijke Raad voor het regeringsbeleid (WRR): ‘Geloven in het publiek domein’.
De ‘Openbare Gesprekken’, inmiddels omgedoopt tot ‘Kleurrijke Gesprekken’ zijn in het seizoen 2006-2007 opgeschort (wel was er de leeskring over het boek van Armstrong).
Ook in het seizoen 2006-2007 is er in de ‘Kubus’ bij de Laurenskerk, onder leiding van Taco Noorman, Gerard Burger en Mehmet Kaya een leeskring gehouden, nu over de profeet Mohammed, aan de hand van het boek van Tariq Ramadan: ‘In de voetstappen van de profeet, Lessen uit het leven van Mohammed’ (met op de laatste avond, 26 maart 2008, Tariq Ramadan als gast).
Najaar 2007 kwam er een doorstart van de ‘Kleurrijke Gesprekken’. Op 8 november onder de titel ‘De vreemdeling’, met ds. Peter van Helden (predikant te Kralingen) over het oude oosterse gastrecht en de gastvreemdelingen in de Bijbel, en Alper Alasag (coödinator van Islam & Dilaoog) over zijn ervaringen als vreemdeling in Nederland. Op 21 november is er een avond gehouden bij het Humanistisch Verbond over ‘Humanisme en Boedhisme’ en op 13 december bij de spirituele academie Brahma Kumaris over ‘Visie op Vrede’, maar de formule: aan Roravolere deelnemende organisaties organiseren bij toerbeurt een gespreksavond, wilde niet vlotten. Voorjaar 2008 is er slechts één avond gehouden, op 9 april over “geloven in het publieke domein’, m.m.v. Gerard Burger en Inge Hutten, met helaas zeer weinig deelnemers.
Inmiddels was er ook een interne bezinning op gang gekomen: hoe verder met Roravolere? Een rol speelde ook de vrijblijvende deelname; een voorstel tot voorwaarden aan deelname bij Roravolere is wel besproken maar niet toegepast. Ook gesprekken met Kosmopolis over samenwerking boden geen perspectief, zij zijn meer kunst/cultuur-gericht. Op de plenaire vergadering in maart en juni 2008 en in de vergaderingen van het (dagelijks) bestuur in deze periode zijn met elkaar goede gesprekken gevoerd en afspraken gemaakt over de voortgang in het seizoen 2008-2009. Daarbij is ook besloten de plenaire vergaderingen te beperken tot twee keer per jaar: voor- en najaar, en de ‘Kleurrijke Gesprekken’ daarvoor in de plaats te beschouwen. In deze opzet zou het (dagelijks) bestuur (zo nodig in wisselende samenstelling, afhankelijk van de te bespreken onderwerpen) nog nadrukkelijker de organisatie aansturen.
Op 9 april vond in de Burgerzaal van het stadhuis de oprichtingsbijeenkomst plaats van het Platform Levenbeschouwelijke - en Religieuze organisaties Rotterdam. Roravolere neemt hieraan deel.
Wellicht kunnen wij stellen, dat we september 2008 met Roravolere een fris nieuw begin hebben gemaakt. De ‘Kleurrijke Gesprekken’ zijn goed van de grond gekomen, het bestuur stuurt nadrukkelijk de organisatie (met technische hulp van de KSA), en de positie naast het platform is duidelijk.
‘Kleurrijke Gesprekken’ seizoen 2008-2009 (in de regel tweede maandag van de maand): 13 oktober, Humanistisch Verbond: ‘Erasmus als filosoof’ (spreker: Han van Ruler, Erasmus Universiteit), 10 november, Mandir Beukelsdijk: ‘De Levenswijze en Sanskaars (de heilige Sacramenten) van Hindoestanen’ (spreker: pandit Soerdjpersad Biere), 8 december, Soeficentrum: “Tot de Ene’ (spreker: dr. H.J. Witteveen). Op 12 januari was er een zeer bijzonder ‘gesprek’: een ‘Kleurrijke Nieuwjaarsontmoeting’, waarvoor we te gast waren bij het Humanistisch Verbond (spreker: Carrie, schrijfster en columniste AD/RD en bekend van TV Rijnmond). Een zeer geslaagd initiatief! 9 februari, Islam & Dialoog: ‘Religie in de seculiere samenleving’ (spreker: Osman Kombe, projectontwikkelaar, betrokken bij de bouw van verschillende moskeeën), 9 maart, (bij) Humanistisch Verbond: ‘Rituelen’ (spreker: Jannes H. Mulder), 20 april, (bij) Islam & Dialoog (en in samenwerking met het project Veelkleurige Religies Rotterdam en VU-Podium) / : ‘In vrijheid gebonden’, echte dialoog is ook elkaar kritisch bevragen (spreker: prof. Henk Vroom), 18 mei, Laurenskerk: ‘Denk om de buren’, elke godsdienst heeft geboden/adviezen over de omgang met vreemdelingen (inleiders: Gerard Burger (HV), Taco Noorman (Laurenskerk), Apler Alasg (Islam & Dialoog)), 8 juni, Dominicuskerk Het Steiger’’: …………..
Op zaterdag 5 april 2009 vond in de Centrale Bibliotheek (onder nog steeds groeiende belangstelling) het derde ‘Spiritueel Festival’ plaats (2008 is overgeslagen).
Een commissie ad hoc is bezig met de voorbereiding van weer een symposium, najaar 2009: ‘De Financiële Crisis’, oorzaken en gevolgen, feiten en reflecties vanuit verschillende religies en levensbeschouwingen over de omgang met geld en bezit (sprekers: J.C. Beermna, directievoorzitter Rabobank Rotterdam, Prof. Dr. E.P.N.M. Borgman, hoogleraar theologie van de religie, Universiteit Tilburg, Prof. Dr. T.S. Ramadan (gevraagd), islamdeskundige en o.m. gasthoogleraar Erasmus Universiteit Rotterdam).
In de verslagperiode is vanuit Roravolere steeds deelgenomen aan de bijeenkomsten van het landelijk Interreligieus Beraad. Het Interreligieus Beraad is een landelijk netwerk van locale en landelijke organisaties in Nederland die gericht zijn op de interreligieuze/interlevensbeschouwelijke dialoog. Het IB is op 1 november 1997 opgericht op initiatief van The International Association for Religious Freedom (IARF), Stichting Interreligio, Spiritueel Café Nederland (SCN) en de World Conference on Religion and Peace (WCRP).
Ook onderhoudt Roravolere intensief contact met het landelijk project ‘W!J’. ‘W!J’ wil het gemeenschapsgevoel tussen mensen met verschillende levensbeschouwelijke achtergronden versterken, zonder daarbij de onderlinge diversiteit uit het oog te verliezen. W!J spreekt aan op een verlangen tot verbinding in het dagelijks bestaan. Het project opent voor de komende jaren een multimediale, interactieve website en bouwt een netwerk van mensen met ervaring en ambities. Roravolere was vertegenwoordigd op de startconferentie op 1 december 2008 in Den Bosch en op 27 mei…..
Ten slotte op de website van Roravolere is zo goed mogelijk de ‘Kleurrijke Agenda Rotterdam’ bijgehouden: vermelding van activiteiten die in en rond Rotterdam plaatsvinden op het gebied van religie en levensbeschouwing..


(DAGELIJKS) BESTUUR

Voorzitter:
Frans Ootjers (tot 18 juni 2008
Hanny de Kruijf (vanaf 18 juni 2008)
Secretaris: Co Elshout
Penningmeester:
Mehmed Kaya (tot september 2007)
Lucien Aldenhoff (vanaf september 2007)
Overige leden:
Henk Rooseboom (tot december 2006)
Hanny de Kruijf (tot juni 2008 )
Lucien Aldenhoff (vanaf oktober 2006 tot september 2007)
Mehmed Kaya (vanaf september 2007 tot juni 2008)
Frans Ootjers (vanaf juni 2008)
Fred Reurekas (vanaf september 2008)
Alper Alasag (vanaf november 2008)

Nogal wat wisselingen in deze periode! De opmerkelijkste was de wisseling van voorzitter. Frans Ootjers is, vanaf het begin, tien jaar voorzitter van Roravolere geweest (daarnaast was hij ook voorzitter van het landelijk overleg, ook daar is inmiddels een ander voorzitter aangetreden). Gelukkig is hij nog wel als bestuurslid aangebleven bij Roravolere. Hanny de Kruijf (tevens directeur van de KSA) heeft de hamer overgenomen.
Het (dagelijks) bestuur komt nu in de regel elke zes weken bijeen, de plenaire vergadering twee keer per jaar (mei en november). Daarnaast is op dit moment een symposium-commissie actief, bestaande uit: Hanny de Kruijf, Fred Reuraks, Taco Noorman en Gerard Burger.

Zie ook verslag Symposium Roravolere Laurenskerk 15 november 2006.